Het Tweesporenbeleid en Aanpassen van Tijd

TL;DR

Het tweesporenbeleid bij autisme focust op het aanpassen van zowel de persoon als de omgeving om een beter welzijn te bereiken. Tijd aanpassen betekent het ritme en de structuur van activiteiten afstemmen op de unieke behoeften van een autistisch persoon. Dit beleid helpt overvraging en stress te verminderen door proactief te handelen.

1. The Mental Model

Stel je voor dat je een trein bent die op twee sporen rijdt: het ene spoor ben jij, en het andere spoor is de wereld om je heen. Het tweesporenbeleid gaat erover dat je op beide sporen tegelijkertijd werkt om ervoor te zorgen dat de reis soepel verloopt, in plaats van alleen aan één spoor te sleutelen.

2. The Core Material

Het tweesporenbeleid erkent dat autisme een complexe interactie is tussen de persoon en zijn omgeving. In plaats van alleen te focussen op het "aanpassen" van de autistische persoon of alleen de omgeving, werkt dit beleid aan beide kanten tegelijk. Dit betekent dat je zoekt naar manieren om:

1. De persoon te ondersteunen in het omgaan met de wereld: Dit kan via psycho-educatie, het aanleren van copingstrategieën, of het ontwikkelen van communicatievaardigheden. Het doel is de autonomie en veerkracht van de persoon te vergroten.
2. De omgeving aan te passen aan de persoon: Dit omvat het creëren van een voorspelbare, prikkelarme omgeving, het aanbieden van duidelijke structuren, en het rekening houden met sensorische gevoeligheden.

Deze dubbele aanpak is cruciaal, omdat alleen focussen op de persoon kan leiden tot overvraging en een gevoel van "fout zijn", terwijl alleen focussen op de omgeving de persoon niet helpt vaardigheden te ontwikkelen.

Aanpassen van Tijd

Photo by Reynaldo Yodia on Pexels

Het aspect "aanpassen van tijd" binnen het tweesporenbeleid is een concreet voorbeeld van omgevingsaanpassing en helpt ook de persoon om beter te functioneren. Het gaat over het flexibel omgaan met de factor tijd in dagelijkse routines en activiteiten. Dit kan betekenen:

• Pauzes inplannen: Regelmatige, geplande rustmomenten om overprikkeling te voorkomen.
• Tempo verlagen: Activiteiten of taken in een rustiger tempo aanbieden.
• Voorspelbaarheid in tijd: Duidelijke begin- en eindtijden, visuele timers gebruiken.
• Flexibele tijdschema's: Ruimte laten voor onverwachte gebeurtenissen of extra verwerkingstijd.
• "Buffertijd" inbouwen: Tijd reserveren tussen activiteiten zodat er geen haast of druk ontstaat.

Dit helpt om stress te verminderen, overbelasting te voorkomen en de energiebalans beter te managen.

Hier is hoe het tweesporenbeleid werkt in de praktijk:

graph TD
    A["Uitgangspunt: Autisme is een interactie"] --> B(Sporen);

    B --> C["Spoor 1: Ondersteuning Persoon"];
    C --> C1("Leren omgaan met prikkels");
    C --> C2("Copingstrategieën aanleren");
    C --> C3("Communicatievaardigheden verbeteren");
    C --> C4("Zelfkennis vergroten");

    B --> D["Spoor 2: Omgevingsaanpassing"];
    D --> D1("Prikkelreductie (geluid, licht)");
    D --> D2("Structuur en voorspelbaarheid bieden");
    D --> D3("Visuele ondersteuning inzetten");
    D --> D4("Tijd aanpassen (tempo, pauzes)");

    C1 & C2 & C3 & C4 & D1 & D2 & D3 & D4 --> E["Resultaat: Verhoogd Welzijn & Autonomie"];

3. Worked Example

Stel je voor dat je een autistische student bent die naar de middelbare school gaat. Het is vaak een uitdaging om van de ene les naar de andere te gaan, vooral als de gangen druk zijn en je je moet haasten.

Zonder tweesporenbeleid: Je wordt geacht je gewoon aan te passen aan het snelle tempo tussen de lessen. Dit leidt tot stress, overprikkeling en mogelijk vermijden van school.

Met tweesporenbeleid:

• Spoor 1 (Persoon): Je krijgt begeleiding om te leren hoe je je kunt afsluiten voor prikkels in de gang (bijvoorbeeld door een koptelefoon te dragen) en hoe je om hulp kunt vragen als het te veel wordt. Je leert ook om tijdig weg te gaan uit de klas om drukte te vermijden.
• Spoor 2 (Omgeving, specifiek "aanpassen van tijd"): De school maakt afspraken: je mag 5 minuten eerder de les verlaten om rustig naar de volgende les te lopen (aanpassing van tijd). Ook wordt er gekeken of je een vast lokaal kunt krijgen voor bepaalde vakken, zodat je minder hoeft te bewegen. Er is een rustruimte beschikbaar waar je de pauze kunt doorbrengen als de kantine te druk is.

De combinatie van deze aanpassingen (vroeger weggaan, rustruimte, leren omgaan met prikkels) vermindert de stress aanzienlijk, waardoor je beter kunt functioneren en je minder overbelast voelt.

4. Key Takeaways

• Het tweesporenbeleid richt zich op gelijktijdige aanpassing van zowel de autistische persoon als de omgeving.
• Het vermindert de druk op de autistische persoon om zich volledig aan te passen aan een neurotypische wereld.
• "Aanpassen van tijd" is een cruciaal onderdeel van omgevingsaanpassing en helpt overvraging te voorkomen.
• Dit beleid bevordert het welzijn en de autonomie door een meer passende leef- en leeromgeving te creëren.
• Het gaat niet om "genezen", maar om het creëren van een situatie waarin iemand optimaal kan functioneren.

Veelvoorkomende Fouten om te Vermijden:
- Alleen focussen op het aanleren van vaardigheden aan de autistische persoon zonder de omgeving aan te passen.
- Verwachten dat tijd en planning voor iedereen hetzelfde werken, ongeacht hun verwerkingssnelheid.
- Niet luisteren naar de behoeften van de autistische persoon bij het maken van aanpassingen.
- Aanpassingen zien als een "gunst" in plaats van een noodzakelijke ondersteuning.

5. Now Try It

Denk aan een activiteit in je eigen leven die je als stressvol of vermoeiend ervaart, en waar "tijd" een rol speelt (bijvoorbeeld boodschappen doen, een afspraak, studeren). Bedenk hoe je het tweesporenbeleid kunt toepassen. Welke twee concrete aanpassingen zou je kunnen doen: één voor jezelf (Spoor 1) en één in de omgeving of de manier waarop de tijd wordt ingedeeld (Spoor 2)?

Succes ziet er zo uit: Je hebt twee specifieke, haalbare acties bedacht die de stress rondom die activiteit kunnen verminderen, en je kunt uitleggen hoe elk van deze acties past binnen Spoor 1 of Spoor 2 van het beleid.